صفحه اصلی | جستجوی پیشرفته | چهارشنبه ٢٩ شهريور ١٣٩٦
صفحه اصلي > فعاليتها > بسيج > عفاف و حجاب 
عفاف و حجاب

عفاف و حجاب 

حجاب و عفاف به عنوان دو ارزش در جامعه بـشری و بـویژه جوامع اسلامی مطرح اسـت. همواره این دو واژه در کنار هم بـه کار بـرده می شوند و در نگاه اول بـه نظر می آید هر دو بـه یک معنا بـاشند, اما با جستجو در متون دینی و فرهنگنامه ها بـه نکته قابـل توجهی می رسیم و آن تفاوت این دو واژه است.  

در بـرخی کتـب لغت حجاب را این گونه تـعریف کرده اند: الحجاب: المنع من الـوصـول; حـجـاب یعـنی آنچـه مانع رسـیدن می شـود.

برخی گفته اند: حجب و حجاب هر دو مصدر و بـه معنای پنهان کردن و منع از دخول است.(و به عنوان شاهد آیه شریفه ((و من بـیننا و بینک حجاب)) را ذکر کرده اند.  

در دیگر کتـابـهای لغت حجـاب را بـه معنای ((پـرده)) آورده و نوشته اند: امرإه محجوبـه(محجبـه); زنی که پوشانیده است خود را به پوشاندنی. 

بـا تـوجه بـه معانی ذکرشده درمی یابـیم حجاب امری ظاهری و در ارتبـاط بـا جسم است, اگر چه این پـوشش بـرخاسته از اعتقادات و باورهای درونی افراد است, ولی ظهور در نشئه مادی و طبیعی دارد; یعنی پوشش ظاهری افراد و بـویژه زنان را حجاب می گویند, که مانع از نگاه نامحرم به آنان می شود.  

عفاف نیز دارای معانی گوناگونی است, که در مجموع تعریف کاملی را بـه ما خـواهد داد. راغـب اصـفـهانی در ((مفـردات القـرآن)) می نویسد: العفه حصول حاله للنفس تـمتـنع بـها عن غلبـه الشهوه; عفت حالتی درونی و نفسـانی اسـت که تـوسـط آن از غلبـه شهوت جلوگیری می شود.  

البته قابـل ذکر است که در قرآن کریم از واژه عفت در دو معنا استفاده شده است; گاه بـه معنای خودنگهداری و پـاکدامنی است که در مورد برخی افـراد آمده اسـت, مانند; و ان یسـتـعـفـفـن خـیر لهنو: ولیستعفف الذین لا یجدون نکاحا.  

در ادامه تـوضیح بـیشتـری در بـاره این آیات خـواهد آمد. گاه ((عفت)) به معنای قناعت آمده و مسایل مالی مورد نظر است, نظیر; و من کان غنیا فلیستعفف و من کان فقیرا فلیإکل بالمعروف; و آن کس که توانگر است, باید(از گرفتـن اجرت و سرپـرستـی)خودداری کند و آنکه تهیدست است, مطابق عرف بخورد.  

آنچـه در این مقاله مورد نظر ما اسـت, مفهوم اولی اسـت; یعنی خودنگهداری از شهوت و مسایل جـنسی; اگر چه می تـوان بـرای هر دو معنا واژه عفت را آورد و ضرری به مفهوم آن نمی خورد.  

دیگر کتب لغت نیز آورده اند: تعفف(عفت داشتن): نگاه داشتن نفس از انجام حرام و درخواست از مردم است.

 برخی از لغت شناسان، عفت را بـه معنای ((ترک شهوات و پاکی خوی و جسم)) آورده اند.  

از مجموع معانی ذکرشده برای حجاب و عفاف می تـوان نتـیجه گرفت که عفاف نوعی حجـاب درونی است که انسان را از گناه بـازمی دارد.  

حفظ چشم, گوش, قلب و تمامی اعضا و جوارح از هر گونه خطا و گناه عفاف است که حاصل این عفت و حجـاب درونی, پـوشش ظاهری است. بـه تـعبـیری لطیف تـر; حـجـاب میوه عفاف اسـت و عفاف ریشـه حـجـاب. بـرخی افراد ممکن است حجـاب ظاهری داشتـه بـاشند, ولی عفاف و طهارت باطنی را در خویش ایجاد نکرده بـاشند. این گروه, از حجاب تنها پوسته ای و ظاهری بی معنا دارند, و از سوی دیگر کسانی هستند که ادعای عفاف کرده و با تعابیری همچون; من قلب پاکی دارم, خدا با قلبها کار دارد, آدم باید چشمش پاک باشد و ... خود را سرگرم کرده و مصداق ((لیفجر امامه)) می شوند. انسانهایی چنین باید در قاموس اندیشه خود نکته ای اساسی را بـنگارند و آن این است که درون پاک, بیرونی پاک می پروراند و هرگز قلب پاک موجب بارور شدن میوه ناپاکی به نام بی حجابی و بدحجابی نخواهد شد.  

امام خـمینی, پـیامآور ارزشهای الهی, در بـاره حـجـاب و عفاف می فرماید: ((توجه داشته باشید که حجابی که اسلام قرار داده است, بـرای حفظ ارزشهای شماست. هر چه را که خدا دستـور فرموده است ـ چه برای مرد و چه برای زن ـ بـرای این است که آن ارزشهای واقعی که اینها دارند و ممکن است به واسطه وسوسه های شیطانی یا دستهای فاسد استـعمار پـایمال شـوند, این ارزشـها زنده بـشوند.))  

ویژگی های مفهوم عفاف :

عفاف و خویشتن داری، در برابر فزون خواهی شهوانی و كشش نفسانی، چه ویژگی هائی دارد:
• خصلتی انسانی است.
• حالتی درونی است.
• نشانه های بیرونی دارد.
• در رفتار و گفتار بروز می كند.
• با رفتار و نشانه های متناقض، سازگار نیست.
• نه از موضع ناتوانی بلکه از بلندای عزت و اقتدار، صورت می بندد.

عفاف، خویشتن داری با علائم و نشانه های رفتاری و گفتاری است و وجود آن بستگی به وجود نشانه های آن دارد پس حفظ عفاف بدون رعایت نشانه های آن ممكن نیست. عفت نمی تواند یك امر صرفاً درونی باشد و هیچ علامت بیرونی نداشته باشد. بخشی از تفاوت در نشانه های خویشتن داری زن و مرد، از تفاوت در خلقت آنها سرچشمه می گیرد و یكی از نشانه های عفاف، پوشش است. عفاف بدون رعایت پوشش، قابل تصور نیست. نمی توان به زن یا مردی، «عفیف» گفت در حالی كه عریان یا نیمه عریان در انظار عمومی ظاهر می شود گرچه تفاوت رفتارهای انسانی و حیوانی، ریشه در تفاوت خلقت و فطرت، گرایشها و منش ها دارد. در اسلام از نشانه های برجستة «عفاف» می توان به پوشش اسلامی (حجاب) اشاره نمود.( مطهری٬ 1362 ٬ ص 106 )

شهید مطهری در مسئله حجاب می نویسد:«وقتی زن پوشیده و سنگین از خانه بیرون رود و جانب عفاف و پاكدامنی را رعایت كند افراد فاسد و مزاحم جرأت نمی كنند متعرض آنها شوند.»( مطهری 1375٬ ٬ ص 177)

ایشان در ذیل آیة 61 سورة نور چنین می نویسد:«از جملة «ان یستعففن خیرٌ لهن» می توان یك قانون كلی را استنباط كرد و آن اینست كه از نظر اسلام هر قدر زن جانب عفاف و ستر (پوشش) را مراعات كند پسندیده تر است و رخصتهای تسهیلی و ارفاقی كه به حكم ضرورت دربارة وجه وكفین و غیره داده شده است، این اصل كلی اخلاقی رانباید از یاد برد.»(مطهری1375
٬ ٬ ص 168)

نشانه بودن «حجاب» برای «عفاف» گریزناپذیر است. پوشش، نشان عفاف است.

«عفت و حیا، خصلتی انسانی است كه تاریخ بر نمی تابد و مورد پذیرش تمامی انسانها بوده و هست. و انسانهای بزرگ و ادیان آسمانی نیز بدان توصیه كرده اند. در شریعت اسلامی نیز بر آن تأكید فراوان شده است. همین خصلت انسانی یكی از فلسفه های اصلی پوشش آدمی بوده است»( مهریزی٬ حجاب ٬ص 39)

در خصوص اندازة وابستگی پوشش با حجاب، استاد مطهری می نویسند:«حیا و عفاف از ویژگیهای درونی انسان است و حجاب به شكل و قالب و نوع و چگونگی پوشش بر می گردد. تفاوت باطن و ظاهر یا روح و جسد و یا گوهر و صدف را می توان به عنوان تمثیل دراین زمینه به كاربرد. به گمان مااینها دوحقیقت هستندومیزان وابستگی این دونیاز به تأمل دارد»( مطهری ٬ 1375 ٬ ص 52 الی 57)

اگر وابستگی حجاب با عفاف قطعی نشود نمی توان در استدلال برای حجاب، از ارتباط «نشانه» و «واقعیت» سخن گفت.

خلقت لباس برای هر یک از زن و مرد هدیه ای است الهی که بشر ارزانی شده است و برهنگی و کنار گذاشتن لباس دامی است از سوی شیطان و اولیای او که برای فریب انسان گسترده شده است .13

در قران کریم دراین باره چنین آمده است : 

" ای فرزند آدم برای شما لباس فروفرستادیم که اندام شما رامی پوشاند ومایه زینت شماست ولباس تقوا بهتراست این ازآیات خداوند است باشد که متذکر شده اند ."

سخنانی از بزرگان در خصوصو مباحث حفاف و حجاب :

  •  حجاب دژ و قلعه ای برای پاسداری از گوهر عفاف است.
  •  حجاب کلید نزدیکی به فاطمه زهرا(س) است.
  • حجاب محافظی ستبر است که از غنچه عفاف حفاظت می کند
  • کسی که زیبایی اندیشه دارد زیبایی ظاهر خود را به نمایش نمیگذارد ... استاد شهید مطهری
  • پوشیده و محفوظ داشتن زن، مایه آسایش بیشتر و دوام زیبایی اوست. ... امام علی (ع)
  • حجاب نشان وقار و علامت افتخار  و عزت نفس است
  • حجاب سپری است قوی در برابر شمشیر تهاجم فرهنگی
  • حجاب نیمی از ایمان است.
  • اصالت زن مسلمان عفت اوست که حجاب مهمترین رکن آن است.
  • ای زنان زینت های خود را آشکار نسازید مگربرای محرمانتان .
  • حجاب بوته خوش بوی گل عفاف است. حجاب مصونیت است نه محدویت.
  • حجاب رساندن زن به رتبه عالی معنویت.
  • حجاب سرچشمه کمال زن است.
  • حجاب امن ترین پناهگاه زن
  •  عفت باید درفکر نگاه، زینت، حجاب، زبان، چشم، گوش واندام تجلی داشته باشد.
  • حجاب جاذبه خوبی ها ودافعه خطاهاست.
  • حجاب مظهرعفاف است.
  • غنچه ای تا هست پنهان در حجاب / می کند از او خزان هم اجتناب
  • حجاب برابر است  کاهش آسیبهای اجتماعی.
  • حجاب مهر عنایت حق برقامت فرشتگان زمین است.
  • حجاب فریضه ای است که ترک آن فرصت قضا ندارد.
  • حجاب یعنی به جای شخص، شخصیت را دیدن

 

 احادیث درباره حجاب زن و مرد

- امام على عليه السّلام فرموده اند : پوشيده و محفوظ داشتن زن مايه آسايش بيشتر و دوام زيبايى اوست . (غرر الحكم(5820) )

- امام صادق علیه السلام مي فرمايند: حجاب زن براي طراوت و زيبایي اش مفيدتر مي باشد.   ( المستدرک، ج5)

- امام علی علیه السلام می فرماید: بهترین لباس ؛ لباسی است که تو را از خدا به خود مشغول نسازد.

- پيامبر فرمود: صيانت زن او را شادابتر و زيبايى‏اش را پايدارتر مى‏كند

- رسول خدا (صلی الله علیه واله) فرمودند: هلاكت زنان امت من در دو چيز است: «طلا و لباس نازك‌‌».( شيخ مفيد، امالي).

- رسول خدا (صلی الله علیه واله) فرمودند:1- زر و زيور خود را در منظر و ديدگاه غير محارم مگذار .

- پيامبر اکرم(ص)زنان را از پوشيدن لباس‌هاي توجه برانگيز بر حذر مي‌داشتند.

- امام رضا (ع):هر کس لباس بپوشد تا مباهات و جلوه گری کند خدا رحمتش را از او باز می دارد .

- پيامبر فرمود: لباسی بپوش که انگشت نمای مردم نشوی و عزت واحترامت هم محفوظ بماند.

- امام صادق(ع) مي‌فرمودند:«سزاوار نيست زن مسلماني، لباسي بپوشد كه بدن وي را نمي‌پوشاند»

- امام علي(علیه السّلام) فرمود: «پوشيدگي زن (باتوجه به موقعيت روحي و جسمي اش) براي او بهتر است و زيبايي اش را پايدارتر مي سازد.»

- رسول خدا(صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمود: «بهترين زنان شما، زني است که براي شوهرش آرايش و خودنمايي کند، اما خود را از نامحرمان بپوشاند» .(بحارالانوار، ج 103، ص 235)

ارتباط با ما
آدرس دفتر مرکزی :
تهران ، خیابان طالقانی، روبروی وزارت نفت, پلاک 390
87520 21 +98
info@icofc.ir
آمار بازدید
بازدید این صفحه : 9727
بازدید امروز : 1123
کل بازدید : 10242776
بازدیدکنندگان آنلاين : 9
زمان بازدید : 0.1406
پیوند ها
© Copyright 2014 Iranian Central Oil Fields Co. All Rights Reserved.