دانش نفت: موضوع اقتصاد مقاومتی سالهاست در کشورمان به عنوان یک سبک و الگوی مدیریت اقتصادی مطرح شده است، به همین دلیل پرداختن به وجوه مختلف این مفهوم در حوزه های فکری امری ضروری به نظر می رسد، سند بسیار پراهمتی که تحت عنوان سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی به قوای مختلف کشور ابلاغ گردید نیز شامل اجزا و بخش های مختلف و متنوعی است که تقریبا تمامی وجوه اقتصاد ملی ایران را در بر می گیرد، با این حال مرور این سندراهگشا به وضوح این واقعیت را آشکار می کند که افزایش تولید نفت و گاز و نیز کاهش ضربه پذیری کشور از محل اتکا به درآمدهای نفتی و نیز مشارکت دهی بخش غیردولتی در فرآیند تولید این بخش از اقتصاد ایران به عنوان مهمترین سرفصل های این فرمان 24 ماده ای باید به مرکز ثقل توجه در نظام برنامه ریزی و تصمیم سازی کشور تبدیل گردد.

نقش صنعت نفت در تحقق الزامات و اهداف اقتصاد مقاومتی به اعتقاد نگارنده نقش موتور در یک وسیله نقلیه را دارد و تا زمانی که موتور این وسیله برای حرکت پویا و بانشاط و سالم نباشد، نمی توان از سایر قوای محرکه انتظار حرکت داشت.

از سویی دیگر برای تحقق مفهوم اقتصاد مقاومتی باید مدل فکری مواجهه با روند توسعه در صنعت نفت و در تمام اجزای عملیاتی آن خود را با الزامات سیاست های اقتصاد مقاومتی منطبق کند، در همین زمینه و با نگاهی فراگیر به حقایق صنعت نفت ایران می توان از راهکارهایی همچون ايجاد روحيه انگيزشی در فعالان بخش های ساخت کالا و حمایت از آنها در توسعه دانش فنی، ساماندهی روند هزينه اي طرح ها و پروژه هاي ستادي و عملياتي، اعتماد به سازندگان داخلي و اعطای امتیاز ترجیحی و همچنین حمایت از طریق ممانعت از ورود کالای مشابه خارجی، رونق دهي به حضور فعالانه ي بخش خصوصي براي تامين تجهيزات و تامين مالي طرح ها، استفاده از روش هاي نوين و بديع تامين مالي، اتخاذ راهبردهاي منتهي به توسعه سطح مشاركت عمومي در اجراي طرح هاي توسعه اي، اولويت دهي به مساله پژوهش و تحقيق و ساختارسازي براي ايجاد شركت هاي دانش بنيان و ارتقاي سطح مهارت و دانش پرسنل صنعت نفت چه در بخش دولتی و چه در شرکتهای پیمانکاری غیردولتی نام برد که اجرای هر کدام از این موارد بی شک اثری ملموس و مشهود بر نتیجه نهایی یعنی کاهش ضربه پذیری اقتصاد ملی از اتکا به درآمدهای نفتی دارد.

این راهبردها و راه حل ها اما، تا زمانی که اراده ای عملی برای تحقق اقتصاد مقاومتی وجود نداشته باشد تنها به نوشته هایی زیبا روی کاغذ می ماند و اثر دیگری ندارد، آنچه که مسلم است باید همه ارکان دخیل در بحث تولید و توسعه صنعت نفت با هم متحد و یکدل برای اجرایی شدن اقتصاد مقاومتی همگام شوند.

به سخنی دیگر، ما در حال حاضر و به طور مشخص در بخش نفت ، الزامات اصلی سیاست های اقتصاد مقاومتی و حتی راهبردهای رسیدن به نتیجه را داریم و تنها نیازمند یک "اراده جمعی" برای تحقق آن هستیم.

چندی پیش و با حضور مدیران و روسای شرکت نفت مناطق مرکزی ایران و شرکتهای تابعه (شرکت های بهره برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی، شرق و غرب) نسخه نهايي بسته پيشنهادي اقتصاد مقاومتي رونمایی و مدیران این شرکت باهم برای تحقق این آرمان سرنوشت ساز ملی ایران هم قسم شدند.

طی یکسال گذشته و پس از انعقاد توافق بزرگ برجام، در حالي كه ستون های توليدي و توسعه اي صنعت نفت با تلاش و کوشش مجاهدانه مدیران و کارکنان این صنعت موفق شد راه بازمانده را احیا و به سطح تولیدی پیش از عصر تحریم بازگردد، یک نشاط فراگیر در مجموعه صنعت ایجاد و زمینه حرکت به سوی تحقق گام های بزرگ تر نیز فراهم شده است اما در این میان شرکت نفت مناطق مرکزی ایران به عنوان یکی از مهمترین نقاط فرآیند توسعه ملی صنعت نفت، با درکی درست و موقع شناسی صحیح، از فرصت ایجاد شده برای پیاده سازی بزرگترین آرمان و هدف اقتصادی کشور در دهه های آینده استفاده کرد.

در حقیقت روشی که شرکت نفت مناطق مرکزی ایران در توجه به بحث اقتصاد مقاومتی در پیش گرفته است، ایجاد مقاومت در برابر تهديدهاي احتمالي آينده و مصون سازی روند تولید این شرکت مهم در مخاطرات پیش رو است.

بر این اساس، فرآيند تهيه بسته اقتصاد مقاومتي شامل جمع آوري اطلاعات و شناخت، دسته بندي، اولويت بندي ، از ابتدای سال جاری با راه اندازی دبیرخانه اقتصاد مقاومتی آغاز شد. تهيه فهرست نيازهاي كوتاه مدت و دراز مدت و تهيه برنامه از ماموریت های اصلی این شرکت بوده است.

در سند اقتصاد مقاومتی شرکت نفت مناطق مرکزی ایران، مباحث و مسایلی از جمله موضوع تامین كالا و مواد و رویکرد ساخت داخل، تامین کم هزینه و کیفی تجهيزات و فن آوري و انتقال دانش فني، روش ها و فرآيندها و مدل هاي مديريت اقتصادي، شناسايي منابع مالي/فني/تخصصي داخلي و خارجي ، جلب سرمايه توام با دانش فني، مفهوم بومي سازي فرآیندهای عملیاتی و موضوعات مرتبط با تجهيزات مورد نیاز در راه اندازی پروژه ها مورد توجه دقیق و موشکافانه قرار گرفته است.

در همین زمینه تداوم برون نگری و در عین حال درونزایی همه برنامه ها و رویکردها در شرکت نفت مناطق مرکزی ایران هم در خلال همین نسخه نهایی اقتصاد مقاومتی در شرکت نفت مناطق مرکزی مورد توجه قرار گرفته است و این مجموعه عظیم در تداوم سیاست های همگرایی خود با محیط بین الملل قصد دارد از درون به سطحی از توانای و مقاومت برسد که امکان ضربه پذیری اش از مخاطرات احتمالی آینده به حداقل ممکن کاهش یابد.

الگویی ایده آل برای همه نفتی ها

به اعتقاد نگارنده ، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران ستاره ی آینده صنعت ایران است، این شرکت در حال حاضر بزرگترین تولید کننده گاز طبیعی کشور و یک تولید کننده مورد اعتماد نفت خام است، بخش عمده ای از میادین نفت و گاز موجود در حیطه عملیاتی این شرکت هنوز دست نخورده باقی است و به تعبیری این شرکت و ذخایر محدوده عملیاتش، امید فردای کشور ایران محسوب می شود.

اینکه نفت مناطق مرکزی به عنوان اولین شرکت بزرگ بهره بردار نفت خام و گاز طبیعی کشور، دست به تهیه نسخه نهایی اجرای اقتصاد مقاومتی زده و همه مدیرانش برای اجرای آن هم قسم شده اند بی تردید می تواند الگویی برای سایر شرکتهای دولتی و خصوصی کشور تبدیل شود تا با بررسی و مطالعه دقیق نیازها و الزامات خود، فرصت پیش روی فضای مناسب پسابرجام را از دست ندهند.

موضوع افزایش صادرات گاز که البته پیش نیاز آن افزایش تولید گاز طبیعی است در سند راهبردی سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی به صورتی صریح مورد توجه و تاکید رهبری معظم انقلاب قرار گرفته است، به موازات مساله افزایش ذخایر راهبردی نفت وگاز کشور به‌منظور اثرگذاری در بازار جهانی نفت و گاز و تاکید بر حفظ و توسعه ظرفیت‌های تولید نفت و گاز نیز به عنوان یکی دیگر از بندهای مهم این سیاست از سوی معظم له ذکر شده است، وقتی این موارد را کنار توانمندی ها و ظرفیت های شرکت نفت مناطق مرکزی ایران قرار می دهیم به اهمیت کار شرکت نفت مناطق مرکزی ایران بیشتر پی می بریم چرا که اصولا تحقق بخشی از سیاست های مورد انتظار تنها با تلاش و اراده جمعی فرزندان برومند این انقلاب در شرکت نفت مناطق مرکزی ایران مجال تجلی و تحقق خواهد یافت.