شانول جایی که تولید از دل سختی می گذرد
متن صوتی
میدان گازی شانول در منطقه عملیاتی پارسیان، زیرمجموعه شرکت بهره برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی قرار دارد. این میدان گازی در مجاورت شهرستان های خنج و لامرد، در جنوب استان فارس واقع شده و آب وهوایی گرمسیری با تابستان هایی طاقت فرسا دارد. در چنین شرایط اقلیمی، کارکنان منطقه عملیاتی پارسیان با تلاش و پشتکار، حاصل تلاش خود را از میدان شانول به مبادی مصرف منتقل می کنند تا چرخه تولید در این بخش از کشور ادامه پیدا کند. با سفر به این میدان گازی و گفت وگو با کارکنان این مجموعه، پای صحبت های آنان نشستیم و شرایط سخت کار را از نزدیک روایت کردیم.
روایت تلاش بی وقفه کارکنانی که نبض انرژی کشور را در دست دارند
سفر به میدان گازی شانول تجربه ای منحصربه فرد است، زیرا با توجه به دوری مسافت در جنوب استان فارس و جغرافیای سخت اقلیمی، به خصوص در تابستان، کمتر کسی رغبت رفتن به آنجا را پیدا می کند؛ با وجود این، رفتن به این میدان گازی در مسیر پرپیچ وخم کوهستان و بیرون از شهرستان های همجوار، گوشه ای از شرایط سخت کاری مهندسان و کارگران میدان گازی شانول را به نمایش می گذاشت و سفر را برایم ارزشمندتر می کرد.
کمپ ایثار در نزدیکی میدان گازی و دور از هیاهوی محیط شهری، محل استراحت و زندگی کارکنان اقماری بود؛ جایی که خستگی های روزمره، جای خود را به محفل صمیمی همنشینی و رفاقت می داد. از دل همین دوستی ها و رفاقت هاست که چرخه تولید در میدان گازی شانول همچنان ادامه دارد؛ تلاشی که ثمره آن، در روزهای سرد زمستان، گرمای خانه های مردم ایران است.
سختی کار در گرمای ۶۰ درجه
شروع مصاحبه با محمود نوذری، کارشناس ارشد روابط عمومی منطقه عملیاتی پارسیان بود.
او در پاسخ به پرسشی درباره شرایط خاص اقلیمی در شرکت بهره برداری نفت و گاز زاگرس جنوبی می گوید: منطقه عملیاتی پارسیان گستره جغرافیایی وسیعی دارد و در بخش جنوبی استان فارس، در محدوده مجاورت استان های فارس، هرمزگان و بوشهر قرار گرفته است.
از جایی که حضور داریم، یعنی میدان گازی شانول تا میدان تابناک حدود سه ساعت راه است. مسیرهای کوهستانی و پیچ وخم های جاده، به ویژه در فصل گرما، رفت وآمد را دشوار می کند؛ به طوری که برای کمتر فشار آمدن به ماشین مجبوریم کولر خودرو را خاموش کنیم.
همکاران ما در این منطقه با امکاناتی بسیار عادی کار می کنند و با وجود دشواری های محیط کار، برای حفظ تولید تلاش می کنند.
به گفته نوذری، در دوره جنگ رمضان، زمانی که بسیاری از مجموعه ها به سمت دورکاری رفته بودند، کارکنان شانول در حساس ترین و خطرناک ترین موقعیت ها در محل کار حضور داشتند و فعالیت های منطقه و خط تولید را مانند گذشته ادامه می دادند.
وی در توضیح شرایط سخت کار در فصل تابستان و زمان تعمیرات اساسی در این میدان گازی هم تصریح می کند: تعمیرات اساسی، سخت ترین کار در شانول است که به طور معمول در فصل تابستان، انجام می شود تا برای تولید گاز در زمستان آماده شویم.
گرمای اینجا به حدود ۶۰ درجه سانتیگراد هم می رسد. به دلیل بالا بودن دمای منطقه، عمده کار تعمیرات اساسی را شب ها انجام می دهیم، اما حتی دمای هوا در شب هم به ۵۰ درجه می رسد. همکاران ما با این سختی ها دست وپنجه نرم می کنند تا خط تولید را حفظ کنند و هم وطنان در فصل زمستان با مشکل کمبود گاز مواجه نشوند.
یکی از مشکلات و سختی های کار در چنین شرایطی، زندگی اقماری و دوری از محیط خانواده است که تحمل آن برای هر کسی آسان نیست.
نوذری ادامه می دهد: اقماری بودن مشکلات خاص خود را دارد. گاهی همکاران حتی در طول ۱۲ ساعت هم نمی توانند با خانواده شان ارتباط تلفنی ساده داشته باشند و حتی در مناسبت های مهم مانند تولد فرزندانشان، در کنار خانواده نیستند. یکی از همکاران که ۲۰ سال سابقه کار در منطقه پارسیان دارد، ۱۰ سال را دور از همسر و خانواده اش زندگی کرده است. 10 سال، برای فرزندی که در حال بزرگ شدن است، عمر کمی نیست.
اگر برای یکی از اعضای خانواده بیماری یا مشکلی پیش بیاید، ممکن است نتواند در کنار خانواده اش باشد و کاری از دستش برنیاید و این اتفاقات بر روحیه او تأثیر می گذارد.
همیشه در بیابان هستیم
پس از صحبت با محمود نوذری به سراغ علی منوچهری، اپراتور ارشد واحد عملیات بهره برداری در میدان گازی شانول رفتم.
از او می خواهم سختی کار در شانول را در یک جمله توصیف کند؛ با لبخند می گوید:گرما، بیابان، آهن، تجهیزات سنگین، فشار بالا و سروصدا، بخشی از شرایط کاری ماست.
منوچهری درباره سختی و شرایط کار در شانول ادامه می دهد: ما همیشه در بیابان و صحرا هستیم و زمان زیادی مشغول کاریم.
وقتی شیفت روز هستیم، باید از 5 صبح بیدار شویم و تا زمانی که به اتاق استراحت برمی گردیم، حدود ساعت 8 شب شده است. تا بخواهیم ورزش کنیم و غذایی بخوریم، دیگر فرصتی برایمان باقی نمی ماند و باید دوباره ۱۸:۴۱ بخوابیم تا ساعت 5 صبحی دیگر بیدار شویم و کار را از نو شروع کنیم.
او درباره شرایط زندگی اقماری می گوید: وقتی بعد از ۱۴روز نزد خانواده برمی گردیم، واکنش بچه ها برایمان خیلی مهم است. چه بخواهیم به خانه برویم و چه بخواهیم به محل کار برگردیم، حدود ۷۲ ساعت زمان می برد تا روحیات و بدنمان با محیط خانواده یا محیط کار تطبیق پیدا کند. در این مدت هنوز در حال وهوای خودمان نیستیم. وقتی فرزندانم به استقبالم می آیند، نمی توانم آن طور که شایسته است، محبت و مهر خودم را به آنها نشان بدهم.
عکاسی، مرهمی بر دلتنگی
مهدی حسن زاده، سرپرست مرکز جمع آوری میدان گازی شانول، آخرین نفری است که با او هم کلام می شوم.
او با روحیه ای خاص و طبعی هنرمندانه، شرایط سخت کاری را برای خود آسان کرده است. حسن زاده درباره میدان گازی شانول می گوید: کار کردن در مناطق عملیاتی، روحیه خاص خود می طلبد؛ چون این مناطق در شرایط بد آب وهوایی و جغرافیایی نامناسب قرار گرفته اند؛ یا مناطق گرم و خشک هستند یا مناطق کوهستانی. محیط کار بسیار سخت است و به مرور زمان می توان آثار روحی و روانی آن را در میان مدت و بلندمدت مشاهده کرد؛ به خصوص در همکارانی که به صورت شیفتی کار می کنند. شیفت ها ۱۲ ساعته است و بسته به موقعیت میدان، بین نیم ساعت تا یک ساعت با مرکز یا واحد تولیدی فاصله داریم؛ بنابراین افزون بر ۱۲ساعت کار، باید به طور میانگین ۴۵ دقیقه مسیر رفت و ۴۵ دقیقه مسیر برگشت را هم در نظر بگیریم. این شرایط، کار کردن در مناطق عملیاتی را دشوارتر می کند.
وی در باره کار اقماری می گوید: بیش از ۲۰ سال است که به صورت اقماری و نوبت کاری کار می کنم، اقماری بودن به نوعی در روح و روان افراد اثرگذار است؛ آثارش بی صداست و در بلندمدت نمایان می شود. وقتی استخدام شدیم، همه جوان بودیم و شور و نشاط جوانی داشتیم.
در سال های اول کار، مشکلات کار اقماری خیلی ملموس نبود، اما با بالا رفتن سن و ادامه کار در مناطق عملیاتی و شیفتی، آثار آن را به راحتی می توان دید.
کار ساعت 6 و 30 دقیقه عصر تمام می شود و تا تعویض شیفت و رسیدن به محل استراحت، حدود ساعت 8 شب می شود. بعد از ۱۲ ساعت کار، خستگی به اندازه ای است که راحت ترین کار این است که در اتاق بمانیم، تلویزیون تماشا کنیم یا با گوشی سرگرم شویم و فعالیت خاص دیگری نداشته باشیم. من در طول سال ها دیده ام که برخی همکاران، دیگر آن افراد پرانرژی و سرزنده ۱۵ یا ۲۰ سال قبل نیستند. این همان فرسودگی تدریجی است که در کار اقماری، به ویژه در شیفت های طولانی، خودش را نشان می دهد.
حسن زاده سعی که کرده بود شرایط سخت کاری و زندگی اقماری را با سبک زندگی خاص خود به فرصتی برای یادگیری و کسب مهارت در ورزش و هنر تبدیل کند، می گوید: با وجود خستگی ناشی از کار، سعی می کنم بعد از کمی استراحت به سالن ورزشی بروم و حدود یک ساعت و نیم با همکاران ورزش کنم، بعضی روزها هم با هم به زمین چمن می رویم و اگر فرصت پیش بیاید، در طول دو هفته یک یا دو بار دور هم جمع می شویم و فیلم تماشا می کنیم.
او ادامه می دهد: احساس می کنم فعالیت های ورزشی، هنری و دورهمی ها تا حدودی آثار زیانبار کار اقماری را کاهش می دهند؛ البته این آثار از بین نمی روند، اما می توان آنها را کمتر کرد و برای مدت بیشتری از نظر روحی سرپا ماند.
یکی از ویژگی های حسن زاده این بود که محیط سخت کاری را به عرصه هنر تبدیل کرده و این کار باعث شده بود محیط پیرامون را به شکل دیگری ببیند.
وی می گوید: آشنایی من با عکاسی هم از همین محیط کار آغاز شد. عکاسی باعث شد به اطرافم، آسمان و طبیعت با دقت بیشتری نگاه و آنها را ثبت کنم. در ادامه، به سینما هم علاقه مند شدم و این فعالیت ها کمک کردند تا سختی و یکنواختی کار اقماری را بهتر تحمل کنم.
با اتمام گفت وگو با برخی از کارکنان میدان گازی شانول، دریافتم که پشت هر مترمکعب گازی که در این کشور تولید می شود، چه تلاش و همتی نهفته است و در پس هر قدمی که در راه توسعه برداشته می شود، چه دلتنگی ها و مشکلات دوری از فرزند و خانواده وجود دارد.
کارکنانی که شاید در کنج خلوت خود، اشک هایی از سر دلتنگی و دوری از خانواده ریخته اند، اما با تعهد کاری، خانه های مردم را در سرمای سوزان زمستان گرم نگاه داشته اند.نشریه مشعل شماره ۱۲۳۵
نظر دهید